Pieprzyk, znamię – czy usuwanie jest bezpieczne?

Problem ze znamionami na skórze dotyczy praktycznie każdego z nas. U przeciętnej osoby występuje przynajmniej jedna zmiana barwnikowa wymagająca uważnej obserwacji. Nie wszystkie zmiany tego typu kwalifikują się do natychmiastowej interwencji chirurgicznej, a wręcz z reguły nie wymagają jej wcale. Warto jednak również w tej kwestii zachować czujność i regularnie kontrolować znamiona u lekarza dermatologa.

Jak powstają znamiona i pieprzyki?

Znamiona barwnikowe, czyli popularne pieprzyki są zbudowane z namnażających się stopniowo komórek barwnikowych skóry – melanocytów. Mogą mieć regularny kształt, wyraźnie odgraniczony od reszty powierzchni skóry lub posiadać postrzępione i nieregularne krawędzie. Ich zabarwienie może być czerwone, brązowe, czarne, niebieskawe lub zbliżone do naturalnego odcienia skóry.

Część pieprzyków pojawia się na ciele już podczas narodzin i są to znamiona z grupy wrodzonej. Pozostałe, czyli nabyte, powstają najczęściej pod wpływem nadmiernej ekspozycji skóry na promieniowanie ultrafioletowe.

Czy pieprzyki i znamiona są niebezpieczne dla zdrowia?

W większości przypadków pieprzyki stanowią łagodne zmiany i przy odpowiednim trybie życia nie są zagrożeniem dla zdrowia. Warto jednak pamiętać, że istnieje wiele czynników ryzyka, które mogą powodować rozwinięcie się czerniaka z istniejącego znamienia.

Czynniki, które sprzyjają powstawaniu niebezpiecznych zmian skórnych to m.in.:

• Promieniowanie UV – odpowiedzialne za powstanie większości zmian skórnych o charakterze nowotworowym. Od wielu lat lekarze ostrzegają i proszą o rozsądne korzystanie ze słońca i rezygnację z solarium. Nadmierne opalanie się zwiększa bowiem ryzyko wystąpienia czerniaka aż o 70%, a pozostałych nowotworów nawet do 100%.
• Czynniki genetyczne – co prawda czerniak nie jest chorobą dziedziczną, jednak wykazano zwiększoną podatność na zachorowanie u osób, których bliscy krewni cierpieli na ten rodzaj nowotworu.
• Czynniki środowiskowe – pozornie zwykłe znamię może rozwinąć się w złośliwą postać nowotworu pod wpływem działania różnych substancji chemicznych, a także sytuacji uszkodzeń mechanicznych, otarć lub skaleczeń.

O tym, jak duże zagrożenie stanowi konkretny pieprzyk, decyduje lekarz dermatolog. Część zmian uznawana jest za bezpieczne, ale część z nich wymaga obserwacji. Idealnym rozwiązaniem jest usunięcie zmian skórnych. Działanie takie  jest całkowicie bezpieczne i bezbolesne.

Laseroterapia

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, dlatego pacjenci nie muszą obawiać się bólu. W przypadku niewielkiej zmiany czas zabiegu nie przekracza kilkunastu minut. Zastosowanie lasera CO2 polega na odparowaniu wody i obkurczeniu naczyń krwionośnych w miejscu, gdzie skierowana została wiązka lasera. Ogromną zaletą tej metody jest znakomity efekt wizualny i szybki czas gojenia (w zależności od wielkości usuwanej zmiany, proces gojenia trwa od kilku dni do kilku tygodni) – okoliczne tkanki nie ulegają uszkodzeniu. Ze względu na bezkontaktowość tej metody, nie ma także żadnego ryzyka przeniesienia wirusów chorób zakaźnych.

Wykonując zabieg laserowego usuwania zmian skórnych, lekarz powinien być absolutnie pewien, że zmiana jest bezpieczna. Nie powinno się bowiem usuwać znamion tą metodą w przypadku jakichkolwiek podejrzeń co do złośliwości pieprzyka, ponieważ laser uniemożliwia pobranie tkanki do badania histopatologicznego.

Chirurgiczne usuwanie zmian skórnych

Chirurgiczne usuwanie zmian skórnych umożliwia zlikwidowanie zmiany skórnej oraz wysłanie wycinka do badania histopatologicznego. Podczas zabiegu pacjent otrzymuje znieczulenie miejscowe, dzięki czemu ból jest praktycznie nieodczuwalny. Można natomiast poczuć delikatne szczypanie lub pieczenie. Lekarz usuwa materiał  tkankowy  ze zmiany skórnej oraz zdrowej skóry, sięgając aż do tkanki podskórnej. Na powstałą ranę następnie zakładane są szwy oraz opatrunek. Po kilku dniach pacjent musi zgłosić się na usunięcie szwów oraz ocenę gojenia się rany przez lekarza.

Większość znamion usuwa się ze względów kosmetycznych. Decydując się na taki zabieg należy pamiętać, aby skonsultować się z lekarzem. To lekarz podejmie decyzję co do wyboru metody oraz oceny złośliwości zmiany. Lekarze zalecają ostrożność oraz obserwację znamion. W przypadku, gdy pacjent ma kilkadziesiąt zmian, które nie zostały uznane przez dermatologa za groźne, usuwanie ich zapobiegawczo nie ma sensu, zwłaszcza przy tak dużej ilości pieprzyków. Istnieją jednak pewne przesłanki, które są wyznacznikiem do usunięcia znamion, ze względu na ich ryzykowną lokalizację i częste podrażnienia mechaniczne. W przypadku występowania znamion w takich miejscach jak okolice karku, ramion, środkowej linii pleców, okolic narządów płciowych, oczu, nosa, pach oraz głowy, lekarze zalecają usunięcie istniejących zmian nawet w przypadku ich łagodnej postaci.